Zwierzaki-straszaki, czyli strach się bać! O zwierzętach w horrorach – część I

Co prawda Mrówkojad jest stroną poświęconą przede wszystkim ogrodom zoologicznym i mieszkającym w nich zwierzakom, od czasu do czasu jednak lubimy poruszyć tematy z nieco innej beczki – zawsze jednak zostając w kręgu tematyki zoologicznej.
Tak też będzie i dzisiaj! Postanowiliśmy połączyć dwie z naszych licznych pasji – zwierzaki i kino – przyprawić odpowiednią dawką grozy i humoru, i przyjrzeć się bliżej niezwykłemu zjawisku filmowemu, jakim są Animal Monster Movie!

Insectosaurus kontra Golden Gate - "Potwory kontra Obcy"

Czym są Animal Monster Movie?

Animal Monster Movie, czyli po prostu filmy o zwierzętach-potworach, to jeden z głównych odłamów bardzo popularnego gatunku filmowego, jakim są Monster Movie – filmy, w których człowiek (a niekiedy cała ludzkość!), musi stawić czoła jednemu, kilku, a czasem całej chmarze mniej lub bardziej przerażających potworów. Monster movie to najczęściej horrory, ale też fantasy i science fiction.
Bohaterami takich filmów – oprócz dzielnych Ziemian – są najczęściej kosmici, różne wymyślne stwory (od Obcego po stwora z Cloverfield), prehistoryczne monstra (czasem bardzo współczesne!) i wreszcie zwierzaki pokazywane w przeróżnych konfiguracjach: nienaturalnie powiększone, nad wyraz krwiożercze lub występujące w niespotykanych ilościach.

Zdecydowanie jeden z "najlepszych" bohaterów monster movie...

Zdecydowanie jeden z "najlepszych" bohaterów monster movie...

Mogą też być po prostu sobą (ewentualnie z lekkim retuszem), a filmowcy stawiają wówczas na wydobycie naturalnych warunków zwierzaka do bycia strasznym (stąd np. popularność rekinów).

Trochę historii…

Za pierwszy monster movie uchodzi niemy film pt. Golem z 1915 roku w reżyserii Paula Wegenera, w którym „potworem” był ulepiony z gliny bezrozumny stwór.
Historia pierwszych animal monster movie sięga lat 40., kiedy to miał miejsce niezwykły wysyp filmów, w których mogliśmy podziwiać wszelkiej maści zwierzęta przedstawiane jako zmutowane monstra o gigantycznych niekiedy rozmiarach. Kulminacją tego okresu były lata 50., kiedy na ekranie rządziły wielkie kraby, modliszki, ośmiornice, pasikoniki, pająki i inne niepozorne w „naturalnych warunkach” stworzenia.
Wreszcie przyszedł rok 1975 i film Szczęki Stevena Spielberga, który na nowo zdefiniował gatunek – rekin, który „straszy” w filmie, nie jest ani zmutowany, ani nie przybył z kosmosu, anie też nie jest nadnaturalnej wielkości.
Jest niebezpieczny i przerażający, bo strach, który budzi, jest… realny!

Prawdziwy wysyp animal monster movie nastąpił jednak w l. 90. i trwa do dziś – w ogromnej większości są to jednak produkcje klasy X,Y i Z, o budżetach porównywalnych z organizacją dyskoteki szkolnej i efektami, których wstydziłby się nawet George Melies.

Zwierzaki-straszaki!

My, z przyczyn wiadomych, skupimy się na tej części animal monster movie, w których pojawiają się zwierzęta – i to takie, które przy pewnej dozie dobrej woli, można uznać za odpowiadające realnie istniejącym gatunkom.
Odrzucamy zatem wszelkich Obcych i innych Predatorów i skupiamy się na wężach, rekinach, pająkach, ślimakach, żabach, szczurach, małpach, ptakach, owadach, krabach, chomikach, lamach (!!!) i innych zwierzakach, które możemy spotkać nie tylko w zoo, ale i w naszym otoczeniu.

Króliki też wystąpią w naszym cyklu!

Długo przeczesywaliśmy wszelkie bazy filmowe, prywatne zbiory horrorów i własną pamięć i udało nam się zebrać ponad 130 filmów, w których występują mniej lub bardziej krwiożercze zwierzęta – przyjęliśmy bowiem zasadę, że skupiamy się tylko na horrorach (na coś trzeba było się zdecydować).
Żeby jednak nie przytłoczyć taką liczbą tytułów w jednym artykule, postanowiliśmy zastosować klucz „gatunkowy” i przedstawić poszczególne filmy w kilku grupach, które umownie możemy nazwać „gatunkowymi”.
Na pierwszy ogień pójdą „węże i wężopodobne” – tylko w tym dziale udało nam się zebrać blisko 30 filmów!

Dlaczego konik polny jest straszny?

Na koniec wypadałoby sobie zadać pytanie – skąd się wziął fenomen „zwierzęcego horroru”? O ile obecność w tego typu filmach stworów pokroju Godzilli i Obcego można zrozumieć, krwiożerczych rekinów też, to już zabójcze chomiki i mordercze ślimaki mogą budzić pewne wątpliwości :).

Zapytaliśmy o to antropologa kultury, Pana Wiesława Wałszyna:

Konflikt człowieka z przyrodą, cywilizacji z naturą, trwa od początków istnienia gatunku ludzkiego – wroga przyroda w postaci wszelkiej maści kataklizmów naturalnych dawała się człowiekowi we znaki od zawsze. Od samego początku ludzie musieli też stawić czoła dzikim zwierzętom, na które – co prawda – sami polowali, ale częściej to oni byli ich ofiarami.

Czyli strach przed zwierzakami ma swoje korzenie jeszcze w jaskiniach?

Tak to już jest – jeden gatunek boi się drugiego, drugi trzeciego itd. Od pozycji „naszego gatunku” w hierarchii zależy, ilu gatunków będziemy „się bać”. Zawsze boimy się tego, co nieznane. Zawsze też boimy się tego, co ze względu na posiadaną „broń” (zęby, pazury) lub rozmiary (większy od nas) może być dla nas niebezpieczne.

To wyjaśnia, dlaczego straszne są stwory z kosmosu (bo nieznane) rekiny i drapieżne dinozaury (bo zęby), ale też monstrualne pasikoniki i wielkie kraby :).
Nie można też zapomnieć, że o ile jeden komar nas jeszcze nie przeraża, to już kilkanaście tysięcy naraz tak. Pomnóżmy sobie razy bardzo dużo szczura czy szarańczę, a od razu zrobi się groźnie…

Co za dużo, to też groźnie...

Dlaczego straszą nas konkretne gatunki, spróbujemy odpowiedzieć przy okazji omówienia ich „filmografii” – pierwszymi bohaterami naszego „strasznego” cyklu będą – jak już wspomnieliśmy – węże, ssssss……

Zagadka - z jakiego filmu pochodzi ten wąż?

Advertisements

7 comments on “Zwierzaki-straszaki, czyli strach się bać! O zwierzętach w horrorach – część I

  1. wydaje mi się że wąż pochodzi z filmu Harry Potter i kamień filozoficzny, scena w zoo gdy Harry poraz pierwszy używa mowy wężów ale pewny na 100% nie jestem

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s