Zwierzak tygodnia – Bizon leśny (Bison bison athabascae)

Zapraszamy do nowego cyklu, w którym prezentować będziemy mieszkańców polskich ogrodów zoologicznych wg układu gatunkowego (w niektórych przypadkach z uwzględnieniem podgatunków!).
Mamy zamiar zgromadzić w tym cyklu wszystkie gatunki, jakie możemy zobaczyć w polskich ogrodach (tak, wiemy, będzie to bardzo trudne…), a za podstawę naszego cyklu posłuży tworzona przez nas równolegle kolekcja kart z mieszkańcami polskich zoo (o tym projekcie więcej napiszemy niebawem!).
Pierwszym bohaterem naszego cyklu zostaje bizon leśny (Bison bison athabascae), podgatunek znanego wszystkim bizona.

Kolekcja zookart "Mrówkojada" - 1. Bizon leśny

DOWÓD OSOBISTY

Bizon leśny

Bizon leśny

Bizon leśny (z łac. Bison bison athabascae, z ang. Wood Bison, z niem. Walbison) to podgatunek bizona, dużego ssaka parzystokopytnego z rodziny krętorogich.

systematyka

gromada – ssaki
podgromada – ssaki żyworodne
szczep – łożyskowce
rząd – parzystokopytne
rodzina – krętorogie
podrodzina – Bovinae
rodzaj – Bison
gatunek – bizon
podgatunek – bizon leśny

“Ojcem chrzestnym” bizona leśnego jest S.N. Rhoads, który wydzielił ten podgatunek z gatunku „bizon” oraz nadał miejsce w systematyce w 1897r.

MIEJSCE ZAMIESZKANIA

Zasięg występowania bizona leśnego

Bizony leśne, będące podgatunkiem bizona, tworzą niewielką osiadłą populację zamieszkującą kilka stanowisk w północno-zachodniej Kanadzie, głównie w Północnej Albercie, ale też Terytorium Północnym, Jukonie, Kolumbii Brytyjskiej i Manitobie oraz na Alasce.
Żyją głównie w lasach, zimą zaś schodzą w doliny rzek.

STAN ZAGROŻENIA

Bizonom leśnym zagrażają przede wszystkim polowania oraz utrata ich naturalnych siedlisk. Problemem jest także niebezpieczeństwo zanieczyszczenia gatunkowego, czyli hybrydyzacji, poprzez łączenie się z bizonami preriowymi.
Populacja bizona leśnego, swego czasu bardzo liczna, została niemal doszczętnie zniszczona w wyniku polowań i ekspansji człowieka na ich naturalne siedliska.
Już w 1900 roku traktowano je jako bliskie wymarciu, później zaś za zupełnie wytępione i aż do końca lat 50. uważano, że nie występują już w naturze. Dopiero w 1957 roku w Wood Buffalo Park, w kanadyjskiej prowincji Alberta, odkryto stado liczące 200 sztuk zwierząt, dzięki czemu podgatunek ten udało się uratować od zagłady.
W wyniku działań ochronnych prowadzonych przez kanadyjskie agencje rządowe udało się zwiększyć liczebność tej populacji do 2500 sztuk. Dzięki temu już w 1988 roku obniżono status zagrożenia bizona leśnego o jeden poziom (z „endangered” na „threatened”).
17 czerwca 2008 roku grupę 53. bizonów leśnych, zamieszkujących Elk Island National Park w Albercie, przeniesiono w okolice Anchorage na Alasce, do Alaska Wildlife Conservation Center. Stado bizonów przechodzi tam kilkuletnią kwarantannę, po odbyciu której zostaną reintrodukowane w ich dawnym środowisku – w okolicach Fairbanks w Kanadzie.
Obecnie (dane z lutego 2010) populacja bizona leśnego wynosi zaledwie 3000 sztuk co sprawia, że nadal znajduje się ona na liście gatunków zagrożonych (Endangered) i objęty jest całkowitą ochroną.
Bizony leśne są znacznie rzadsze od bizonów preriowych.

Bizon leśny

Bizon leśny

RYSOPIS

Bizon leśny różni się nieco od swojego preriowego krewniaka. Jest przede wszystkim nieco dłuższy (ponad 3 metry), wyższy (ponad 2 metry) i cięższy od bizona preriowego – osiąga wagę nawet do 900 kilogramów (największe samce dochodzą nawet do 1300 kg!), co czyni go największym zwierzęciem Ameryki Północnej.
Są poza tym bardziej obrośnięte, mają ciemniejszą i bardziej włochatą sierść, różnią się też kształtem i długością rogów.

Bizon leśny

Bizon leśny

Bizon leśny

Bizon leśny

Z ŻYCIA WZIĘTE

Bizony leśne żyją w stadach liczących od kilku do kilkudziesięciu osobników. Są aktywne głównie w dzień.

Po ciąży trwającej 9-10 miesięcy samica rodzi zwykle jedno młode. Dojrzałość płciową osiągają po trzech miesiącach.

JADŁOSPIS

Przede wszystkim trawa 🙂

Może to i nie trawa, ale też dobre...

Może to i nie trawa, ale też dobre...

KARIERA ZOOLOGICZNA

POLSKA

Bizony leśne w polskich ogrodach zoologicznych

Bizony leśne w polskich ogrodach zoologicznych

W Polsce bizony leśne znajdują się tylko w dwóch ogrodach zoologicznych – trzy samice zamieszkują Śląskie Zoo, natomiast liczące siedem sztuk stado żyje w poznańskim Nowym Zoo.

Bizony leśne w poznańskim Nowym Zoo

Pierwsze bizony leśne w historii polskich ogrodów zoologicznych pojawiły się właśnie w Poznaniu.
W październiku 2002 roku z ogrodu zoologicznego w Lipsku przyjechały do Nowego Zoo cztery bizony leśne – samiec i trzy samice. Poznań był wówczas dopiero czwartym europejskim ogrodem, który rozpoczął hodowlę tych zwierząt.
Zalążkiem hodowli stał się Miki – siedmioletni potężny samiec, a także trzy samice: siedmioletnia, pięcioletnia i roczna.
Pierwsze narodziny bizona leśnego w Nowym Zoo (i w historii polskich ogrodów zoologicznych w ogóle!) miały miejsce już w czerwcu 2003 roku. Okazało się bowiem, że jedna z samic przyjechała z Lipska będąc już w ciąży! W Poznaniu urodziła się wtedy samiczka.
Kolejny mały bizon leśny – również samiczka –  urodził się rok później, w maju 2004 roku.
W sierpniu 2004 roku dwie samice wysłano do Śląskiego Zoo, aby tam zapoczątkować hodowlę tego gatunku – zastąpiły one mieszkające tam wcześniej bizony preriowe.
Zima 2004-2005 okazuje się dla poznańskiego stada bizonów bardzo zła –  zmarł bowiem jedyny samiec w stadzie, Miki. Powodem śmierci była choroba, ale sekcja zwłok wykazała, że Miki musiał wiele przejść także w swojej młodości. Miał połamane żebra, co mogło być spowodowane poturbowaniem go przez dorosłego samca. Żebra zrosły się z otrzewną, ale gdy zimą wywiązał się stan zapalny, bizona udało się już uratować.
Jeszcze przed śmiercią Miki zdążył jednak z jedną z samic w stadzie spłodzić trzeciego już potomka – w maju 2005 roku na świat przyszedł pierwszy samiec w stadzie – Pogrobek, który tuż po narodzeniu ważył 50 kg! Nieźle, jak na noworodka :).
Po jego narodzinach ilość bizonów leśnych z Nowego Zoo ponownie zwiększyła się do czterech sztuk. Taki stan rzeczy trwał jednak krótko, bo niedługo po jego narodzinach do Poznania przyjechał z ogrodu zoologicznego w Monachium półtoraroczny samiec, który zastąpił Mikiego w roli przodującego samca w stadzie.

Od razu widać, że prezes...

Od razu widać, że prezes...

Obecnie stado bizonów leśnych w poznańskim Nowym Zoo liczy sobie siedem sztuk – pięć samic i dwa samce, w tym aż trzy młode, które urodziły się w tym roku!

Samiec i trzy dorosłe samice

Samiec i trzy dorosłe samice

Pierwszy urodził się Jerro, samczyk, który przyszedł na świat 4 maja:

Młody Jerro z mamą

Młody Jerro z mamą (fot. Zoo Poznań)

26 lipca na świat przyszła samiczka, która otrzymała imię Biedronka:

Biedronka - młoda samiczka bizona, która urodziła się w poznańskim Nowym ZOO (fot. Nowe ZOO)

Biedronka - młoda samiczka bizona, która urodziła się w poznańskim Nowym ZOO (fot. Nowe ZOO)

Biedronka - zdjęcie z października 2010

Biedronka - zdjęcie z października 2010

Biedronka z matką

Biedronka z matką

Ostatni maluch urodził się 2 października – najmłodsza członkini stada, samiczka, otrzymała imię Jorga.
Teraz na wybiegu obserwować można siedem osobników – samca, trzy dorosłe samice i troje młodych urodzonych w tym roku.

Bizony leśne - Nowe Zoo Poznań

Bizony leśne - Nowe Zoo Poznań

Bizony leśne w poznańskim Nowym Zoo mają do dyspozycji bardzo duży wybieg na skraju lasu, na wschodnim krańcu zoo. Jest to najdalej położony od wejścia do ogrodu wybieg, dlatego wielu zwiedzających do niego nie dociera, a z okien kolejki praktycznie wybiegu nie widać. My też nie za każdym razem je odwiedzaliśmy, a warto, bo to naprawdę niesamowicie efektowne zwierzaki.

Wybieg bizonów leśnych

Wybieg bizonów leśnych

Wybieg składa się z dwóch części, a na tyłach wybiegu znajduje się jeszcze chatka dla zwierząt.

Lokalizacja wybiegu bizonów leśnych w Nowym ZOO w Poznaniu

Lokalizacja wybiegu bizonów leśnych w Nowym Zoo w Poznaniu

NA ŚWIECIE

W Europie oprócz poznańskiego Nowego Zoo oraz Śląskiego Zoo bizony leśne znajdują się jeszcze w zaledwie czterech placówkach – holenderskim Emmen (pięć sztuk) oraz  niemieckich: Berlinie (cztery sztuki), Hannoverze (trzy sztuki) i Monachium, gdzie jest drugie największe stado obok poznańskiego – siedem sztuk. Cała populacja europejska liczy 29 sztuk (w tym 10 w Polsce). W mijającym roku urodziło się we wszystkich europejskich ogrodach łącznie osiem młodych – oprócz poznańskiej trójki jeszcze trzy młode bizony urodziły się w Monachium, kolejne dwa zaś w Emmen.
Ponadto 49 sztuk znajduje się jeszcze w pięciu kanadyjskich ogrodach zoologicznych i jednym amerykańskim. W mijającym roku dały one jednak zaledwie dwa przychówki.
We wszystkich ogrodach zoologicznych na świecie mieszka obecnie zaledwie 78 bizonów leśnych, w dwunastu ogrodach zoologicznych z pięciu państw. Łączna liczba tegorocznych przychówków to dziesięć sztuk.

Liczebność bizona leśnego w ogordach zoologicznych - dane ISIS

Liczebność bizona leśnego w ogrodach zoologicznych - dane wg ISIS

Jak więc widać z powyższych danych, Polska ma bardzo duży udział w hodowli tego niezwykle rzadkiego a przez to i cennego gatunku.

Nowe Zoo w Poznaniu - Bizon leśny

Nowe Zoo w Poznaniu - Bizon leśny

A pełną galerię zdjęć bizonów leśnych z poznańskiego Nowego Zoo możecie zobaczyć tutaj.

Reklamy

12 comments on “Zwierzak tygodnia – Bizon leśny (Bison bison athabascae)

  1. Fajnie że są bizony ale ja jestem ciekawy co się stało z wołami piżmowymi, które na tym wybiegu były swego czasu? Podobnie też nie ma wilków grzywiastych jakie były swego czasu na Malcie nie wspominając o psach stepowych, jeżozwierzach (ze starego zoo) czy… no właśnie nie pamiętam nazwy ale był też taki kot co mieszał w starej niedźwiedziarni w starym zoo i miał basen oraz 2 lub 3 woliery połączone ze sobą do dyzpozycji co z nimi wszystkimi się stało??

    • No to odpowiedzi część I, na początek „co się stało z niektórymi zwierzakami ze Starego Zoo (o Nowym będzie niebawem).
      Oto, czego udało nam się dowiedzieć:
      – KOZICE – w latach 80 był przeprowadzony remont groty i na ten czas kozice pojechały do Nowego Zoo. Miały wrócić po remoncie, ale już nie wróciły…i słuch po nich zaginął:)

      – PSY LEŚNE – padły ze starości i z powodu chorób oddechowo-krążeniowych, ostatni samiec padł 3.09.2001, a samica 12.02.2005

      – HIPOPOTAMY KARŁOWATE – padły ze starości : para Berta i Gucio mieli mnóstwo potomstwa – praktycznie cała Europa brała z Poznania potomków, ale na starość zaczęły chorować i Gucio padł 8.05.2005, a Berta padła 12.02.2006. Oba urodzone były w 1972 roku, ich ostatnia córka Pyza wyjechała do Moskwy w 2001 roku, bo z matką była w strasznym konflikcie i trzeba je było dla ich bezpieczeństwa trzymać na osobnych wybiegach.
      Warto przypomnieć, że wczesniej był jeszcze hipopotam nilowy Jurek, który też padł w 1993 roku, mając 39 lat.

  2. Szkoda, że Chorzów nie sprowadził dorosłego samca. Trochę bez sensu trzymać trzy płodne samice bez możliwości mnożenia.

    • Z Poznania samca nie dostaną, bo to wszystko rodzina. W grę zatem wchodzi jedynie Emmen lub Monachium, ale niestety nic na razie nie słychać o tym, żeby Śląskie Zoo starało się o ściągnięcie z któregoś z tych ogrodów samca.

      • Z Chorzowa w tym roku wyjechał młody samiec do Hannoveru.
        Na depozycie w Chorzowie mieliśmy 3 osobniki z poznania – samiec i 2 samice.
        Samiec z depozytu padł w rok temu.
        W zeszłym roku urodziła się w tamtejszym zoo samica, a w tym roku samiec.
        Pierwsze młode prawdopodobnie mogło już gdzieś wyjechać, w przypadku samczyka obstawiam, że długo nie pożyło.
        Tak można sobie to wytłumaczyć spoglądając dane w ISIS gdzie mamy 0,3,0,0.

        Pod uwagę wziąłbym także dane z Zootiere które wskazuję nam inne placówki które ten gatunek posiadają:
        – Park Sauerland Wildpark
        – Leipzig
        – Mannheim Gartenstadt
        – Zoo Nordhorn

        Z ciekawości zerknąłem sobie na te placówki i co ciekawe ci ostatni w swoim logu mają właśnie bizona leśnego.

  3. Grupa z Lipska przeprowadziła sie w 2002 roku do Poznania. Ich były wybieg w Lipsku to dzisiejsza sawanna. Inbred występuje niestety u tego gatunku, podobnie jak u naszego żubra. Prawie (lub możę nawet wszystkie) bizony leśne w zoo wywodzą sie z grupy która żyła w Alberta Game Farm. Jak na razie nie widać żadnych problemów związanych z inbreedingiem. Szkoda, że potencjał samic w Chorzowie się marnuje. Te małe ogródki w RFN najczęściej otrzymywały nadwyżkowe samce z Berlina lub Monachium.
    W Europie mamy w zasadzie dwie tylko linie – Monachijską (w tym Berlin, Lipsk/Poznań, Nordhorn); Emmen – import z Kanady, ale też po Alberta Game Farm i mieszaną – Hannover

  4. Popieram przedmówcę (Humerusa) – bardzo dobry pomysł z nowym cyklem! A i artykuł ciekawy. Jak zwykle zresztą! 🙂

    PS A co to?? Wyłączyliście opcję „powiadom mnie o nowych komentarzach”??

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s