ZwierzakoZOOpedia – WĄSAL ŻÓŁTOOKI

WĄSAL ŻÓŁTOOKI

Wąsal żółtooki

Wąsal żółtooki

Zaszczytu otwarcia naszej zwierzakoZOOpedii dostąpił nie kto inny, jak właśnie on – WĄSAL ŻÓŁTOOKI. To jeden z naszych ulubieńców – dwukrotnie znalazł się w gronie „bohaterów dnia”, zachwyca podczas każdej naszej wizyty w zoo – a to racząc nas śpiewem, a to pozując do zdjęć, z zaciekawieniem wpatrując się w obiektyw.
Kim jest ten fantastycznie upierzony ptaszek, o którym praktycznie milczy internet i encyklopedie?

KIM JEST WĄSAL ŻÓŁTOOKI?

Wąsal żółtooki (z łac. Lybius dubius, z ang. Bearded barbet, z niem. Senegalfurchenschnabel)

systematyka

gromada – ptaki
podgromada – Neornithes
nadrząd – neognatyczne
rząd – dzięciołowe
rodzina – Lybiidae
rodzaj – Lybius
gatunek – wąsal żółtooki

Niektórzy naukowcy (m.in. Mielczarek i Cichocki) rodzinę Lybiidae nazywają brodaczami (Capitonidae), umieszczając w niej także tukany, z którymi wąsal jest bardzo blisko spokrewniony.
„Ojcem chrzestnym” wąsala żółtookiego jest niemiecki naukowiec, Johann Friedrich Gmelin, który nadał mu imię oraz miejsce w systematyce w 1788r.
Do rodzaju Lybius, należy jeszcze kilkanaście innych wąsali, m.in. : etiopski, zbroczony, białogłowy, czerwonobrewy, czerwonolicy, czerwonogardły, obrożny, czerwonogłowy, płomiennobrzuchy, szkarłatny i niebieskooki.

Nazwa „wąsal” pochodzi od szczeciniastych piór, wyrastających pod dziobem.

GDZIE ŻYJĄ WĄSALE ŻÓŁTOOKIE?

Zasięg występowania Wąsala żółtookiego

Zasięg występowania Wąsala żółtookiego

Wąsal żółtooki zamieszkuje luźne zarośla, ogrody i zadrzewienia strefy lasów tropikalnych Afryki Zachodniej, od Senegalu, przez Mauretanię, Gambię, Gwineę, Gwineę Bissau, Mali, Liberię, Sierra Leone, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghanę, Togo, Benin, Nigerię, Niger, Kamerun, Czad aż po Republikę Środkowej Afryki. Globalna liczna populacji nie jest dokładnie znana, natomiast w Senegalu, Gambii i Nigerii wąsal żółtooki uznawany jest za powszechnego i bardzo licznego i tam też ma swoje główne skupiska, ale i na pozostałym obszarze występuje w znacznych ilościach.

CZY WĄSAL ŻÓŁTOOKI JEST GATUNKIEM ZAGROŻONYM?

Wąsal żółtooki ma bardzo duży zasięg występowania i jest ptakiem dość pospolitym, dlatego też obecnie nie zagraża mu wyginięcie i nie znajduje się na liście gatunków zagrożonych. Co prawda trudno ustalić dokładnie, jak będzie wyglądała sytuacja całej populacji w najbliższym czasie, jednak na razie nie obserwowane są żadne poważniejsze negatywne zmiany w jej ilości. Stąd też obecnie wąsal żółtooki zaliczany jest do kategorii gatunków o najmniejszej trosce (Least Concern).

JAK WYGLĄDA WĄSAL ŻÓŁTOOKI?

Wąsal żółtooki jest całkiem sporym ptakiem, dorastającym nawet do 26cm, dlatego też łatwo go dostrzec.

Wąsal żółtooki w pełnej krasie barw

Wąsal żółtooki w pełnej krasie barw

Ma krępą budowę ciała ze stosunkowo krótką szyją, dużą głową i raczej niedługim ogonem. Wąsal jest fantastycznie upierzony i mieni się wieloma kolorami.  Dorosły osobnik ma czarny czubek głowy, grzbiet, ogon i obwódkę klatki piersiowej. Brzuszek i gardło są koloru czerwonego, natomiast obwódka małego oczka jest żółta – jej też wąsal zawdzięcza nazwę.
Zwraca także uwagę duża, biała kępka piór na grzbiecie.

Wąsal żółtooki - widoczna jest biała kępka piór na grzbiecie

Wąsal ma także bardzo duży, gruby dziób w jaskrawym, żółtym kolorze. Charakterystyczną cechą brodaczy, do której wąsal żółtooki należy, są pojedyncze, sztywne pióra wokół dzioba, tworzące szczeciniaste wąsy.
Wąsala nie cechuje dymorfizm płciowy – zarówno samiec, jak i samica wyglądają tak samo.
Wąsal wydaje charakterystyczny odgłos „warczącego skrzeku”.
Poniżej prezentujemy dwa filmy, na których możecie zobaczyć wąsala żółtookiego – zwracamy uwagę zwłaszcza na pierwszy, na którym można zobaczyć „rozwarcie dzioba” oraz „kichającego” wąsala:):

JAK ŻYJĄ WĄSALE ŻÓŁTOOKIE?

Wąsale żółtookie występują z reguły samotnie lub w niewielkich stadach, liczących 4 do 5 osobników. Jeśli tworzą parę lub małą grupę społeczną, zamieszkują wspólnie w dziuplach drzew.
Wąsale gniazdują w dziuplach wysokich, starych drzew, gdzie samica składa 2 białe jaja.
Prowadzi nadrzewny tryb życia i najczęściej przesiaduje na gałęziach.

CO JE WĄSAL ŻÓŁTOOKI?

Jak już wspomnieliśmy, wąsal zamieszkuje głównie obszary dobrze zalesione, w dodatku obfite w drzewa figowe, których owoce są jego największym przysmakiem. Zdarza się także, że odwiedza on ogrody owocowe, w poszukiwaniu pożywienia. Choć owoce stanowią podstawę diety wąsala, młode karmione są także owadami.

WĄSAL ŻÓŁTOOKI W ZOO

Również w ogrodzie zoologicznym największym przysmakiem wąsala są owoce – podawane w misce, pokrojone w cienkie plasterki. Najbardziej zaś lubi śliwki i banany.
Poniżej prezentujemy dwa nagrania prezentujące „śniadanie wąsala” – z bardzo bliska możecie zobaczyć, jak nasz bohater zajada się swoimi ulubionymi smakołykami! (zwracamy uwagę na trąbienie dzioborożców trąbiących w tle drugiego filmu:)


W Polsce wąsal żółtooki zamieszkuje obecnie w pięciu ogrodach zoologicznych – w Łodzi (2 sztuki – samiec i samica), Warszawie (3 sztuki – 2 samce i 1 samica), w Toruniu (3 sztuki), we Wrocławiu (2 sztuki) oraz w Poznaniu, w Starym ZOO – jeden samczyk. Razem w polskich ogrodach zoologicznych przebywa (stan na 13.10.2009) 11 wąsali żółtookich w 5 różnych zoo.

Mapa rozmieszczenie wąsala żółtookiego w polskich ogrodach zoologicznych

Poznański wąsal zamieszkuje ptaszarnie w samym centrum Starego ZOO.
Jest to samczyk, który przyjechał do Poznania z Wrocławia 2 lata temu. Jego ulubionym zajęciem – oprócz wcinania całej góry owoców, jest nieustanne przelatywanie między wewnętrzną a zewnętrzną częścią jego woliery. Jest niezwykle ciekawski i chętnie pozuje do zdjęć, nie boi się też podlecieć do kraty, przez co łatwo o bezpośredni z nim kontakt. Zdarza mu się „śpiewać” i nie przepuści żadnej okazji, aby „łypnąć w obiektyw”.

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Po raz pierwszy wąsal żółtooki został sprowadzony do Europy w 1939 roku. Obecnie we wszystkich światowych ogrodach zoologicznych (na podstawie ISIS – Międzynarodowy System Inwentaryzacji Zwierząt w Ogrodach Zoologicznych) przebywa (stan na 13.10.2009) 116 wąsali żółtookich – 47 samców, 41 samic, 25 okazów o jeszcze nieustalonej płci oraz 3 noworodki – czyli ptaszki urodzone w ciągu ostatniego roku (im także nie zdiagnozowano jeszcze płci). Oprócz 11 „polskich” okazów, wąsale żyją w 44 ogrodach zoologicznym na całym świecie (razem – 49), głównie w USA i w Europie. Najliczniejszą grupę wąsali żółtookich możemy podziwiać w Disney’s Animal Kingdom na Florydzie (6 sztuk) oraz w ZOO w Pilznie (również 6 sztuk). Pełną listę ogrodów zoologicznych, w których mieszkają wąsale żółtookie, możecie zobaczyć tutaj.

Galeria zdjęć wąsala żółtookiego

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Wąsal żółtooki

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Wąsal żółtooki - Stare ZOO Poznań

Wąsal żółtooki

Więcej zdjęć wąsala żółtookiego możecie zobaczyć tutaj.

A na koniec jeszcze mała niespodzianka – dwa znaczki pocztowe z wąsalem w roli głównej:

Wąsal żółtooki - znaczek pocztowy

Wąsal żółtooki - znaczek pocztowy

Reklamy

One comment on “ZwierzakoZOOpedia – WĄSAL ŻÓŁTOOKI

  1. Warto odnotować też fakt, iż do tej pory, ten gatunek rozmnożył się chyba tylko w Warszawie. Było to bodajże w 2004, 2005 lub 2006 roku. Młodych było bodajże 2-3 lub 3, a w czasie wychowywaniu przychówku, padła samica, więc samiec musiał wychowywać młode.
    W Warszawskim zoo, już dawno nie byłem, jestem z Łodzi, ale ówczesny przychówek wąsale miały w jednej z wolier(strefa afrykańska, razem z min. błyszczakami i turako fioletowymi)okalających Hale Wolnych Lotów. obecnie chyba tam znajduję się ten gatunek, gdyż co rusz widzę zdjęcia z ludźmi pozującymi z tym gatunkiem z hali Wolnych Lotów. Ów osobnik jest bardzo ciekawski i nie boi się ludzi, chętnie na nich siada. W Łodzi podobnie, jak w W-wie, wąsale są zmixowane z innymi ptakami. W tym przypadku z „myszoptakami” czyli czepigami. Na ogół stroniące od zwiedzających czepigi, dobrze znoszą towarzystwo wąsali. W wakacje w ich stadku pojawił się młody osobnik, więc towarzystwo wąsali im nie przeszkadza. I raczej vice versa, choć w okresie lęgowym, wąsale są mocno terytorialne i w przypadku Warszawskiego zoo, samiec wąsala podporządkował sobie całą woliera, z dwukrotnie większymi od niego, turakami fioletowymi włącznie. To info, może się przyda ;).

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s